Қазақстанда ерекше білім беру қажеттіліктері бар 237 мыңнан астам бала бар. Олардың көпшілігі білікті мамандардың көмегіне мұқтаж. Ал ата-аналар үшін жақсы маман табу және түзету сабақтарының ақысын төлеу оңай емес. Неліктен ерекше балаларға мектеп пен балабақшаға баруға мүмкіндік беру жеткіліксіз? Мемлекет пен әлеуметтік кәсіпкерлер қандай қолдау көрсетуі керек? Осы сұрақтарға «Көмек Тренинг орталығы» түзету-дамыту орталықтары желісінің негізін қалаушы әрі басшысы Ғалия Баязитова жауап берді, деп хабарлайды Qazaqstan Media.
Ғалия Баязитова 20 жылдан астам уақыт бойы ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалармен жұмыс істеп келеді. Ол балаларға психологиялық және педагогикалық көмек көрсетеді. Осы жылдар ішінде маман ерекше балалар мен олардың ата-аналары кездесетін қиындықтарды жақсы зерттеген.
Ең маңызды міндеттердің бірі – ерте көмек көрсету жүйесін дамыту. Баланың дамуындағы ерекшеліктер неғұрлым ерте анықталса, оған қажетті қолдауды да соғұрлым ертерек көрсетуге болады. Бұл баланың болашақтағы дамуына үлкен әсер етеді.
Алайда барлық отбасының ақылы мамандарға жүгінуге мүмкіндігі жоқ. Сондықтан кәсіби көмек ата-аналардың табысына қарамастан қолжетімді болуы тиіс.
«Бүгінде жеке бастамалардан жүйелі жұмысқа көшу қажет. Қолжетімді түзету орталықтарының желісін дамыту маңызды. Мамандарды сапалы даярлап, оларға қолдау көрсету керек. Сондай-ақ отбасыларға ерте көмек алу мүмкіндігін кеңейту қажет», – дейді Ғалия Баязитова.
Сарапшы мемлекет, бизнес және қоғамдық ұйымдар бірлесіп жұмыс істеуі керек деп санайды. Әсіресе әлеуметтік кәсіпкерлердің рөлі маңызды. Өйткені мемлекеттік емес түзету орталықтары да ерекше балаларға көмек көрсетіп, олардың ата-аналарына кеңес береді.
«Мемлекеттік емес секторды қолдау ерекше маңызды. Бүгінде әлеуметтік кәсіпкерлер балалар мен олардың отбасыларына көмек көрсету жұмысының едәуір бөлігін атқарып отыр», – деп атап өтті орталық басшысы.
Ғалия Баязитова заманауи технологияларды қолдануға да назар аударды. Оның пікірінше, жасанды интеллект мамандардың, ұйымдардың және ата-аналардың өзара байланысын жақсартуға көмектесе алады. Бірақ кез келген технологияны қолданғанда баланың жеке қажеттіліктері бірінші орында тұруы тиіс.
«Инклюзия – бұл баланың білім беру ұйымына бару мүмкіндігі ғана емес. Ең алдымен, оның дамуына, қарым-қатынас жасауына және қажетті дағдыларды меңгеруіне жағдай жасау. Бала өзін қоғамның бір бөлігі ретінде сезініп, өз мүмкіндіктерін жүзеге асыра алуы керек. Әр баланың өз тарихы, өз қабілеті мен даму жолы бар», – дейді сарапшы.
Сондықтан барлық балаға бірдей әдіс қолдануға болмайды. Бір балаға сөйлеуді дамыту қажет болса, екіншісіне адамдармен қарым-қатынас жасауды үйрету керек. Ал кейбір балалар күнделікті тұрмыстық дағдыларды меңгеруге немесе қоршаған ортаға бейімделуге мұқтаж.
«Біздің міндетіміз – әр баланың қажеттілігін дер кезінде анықтау. Оның даму деңгейіне сай тиімді әдістерді таңдау керек. Сонымен қатар ерекше бала тәрбиелеп отырған әрбір отбасына жан-жақты қолдау көрсету маңызды», – дейді Ғалия Баязитова.
Сарапшының пікірінше, Президент алға қойған міндеттерді орындауға мемлекет те, мамандар да, кәсіпкерлер де, қоғам да атсалысуы тиіс. Тек бірлескен жұмыс арқылы ерекше балаларға көрсетілетін көмектің сапасы мен қолжетімділігін арттыруға болады.
Тағы оқыңыз: Жатақханаға орналаса алмаған әлеуметтік осал санаттағы студенттерге ай сайын 120 мың теңгеден беріледі
